Từ 01/11/2026, trạm sạc có giá điện riêng theo khung giờ. Luật không bắt buộc pin lưu trữ. Vì sao chúng tôi vẫn đưa pin và điện mặt trời vào mô hình đầu tư điểm sạc nhanh DC hạng Complex, A, và khi nào không nên lắp.
Đặt trạm sạc nhanh ven quốc lộ có cần thêm pin lưu trữ và điện mặt trời không, hay đó chỉ là chi phí thêm? Bài này trả lời câu hỏi đó.
Bài Lắp trụ sạc Scharge cần gì? Hạ tầng điện sau một trụ sạc nhanh đã trả lời: không bắt buộc. Điện mặt trời và lưu trữ được tính cho những điểm có mái, mặt bằng và bài toán tải phù hợp. Câu trả lời đó vẫn đúng. Trong các văn bản chúng tôi đã đối chiếu, chưa có quy định nào bắt buộc trạm sạc phải có pin lưu trữ.
Bài này giải thích bài toán tải nào làm pin lưu trữ (BESS) và điện mặt trời trở thành cấu phần bắt buộc trong mô hình đầu tư của chúng tôi. Chữ «bắt buộc» ở đây là tiêu chí lập phương án, không phải yêu cầu của luật.
Từ ngày 01/11/2026, trạm sạc lần đầu có biểu giá điện riêng, chia theo khung giờ. Khung cao điểm mới 17h30–22h30 cũng bắt đầu áp dụng. Ngành điện có 90 ngày để cài lại công tơ; công tơ chưa cài lại vẫn tính theo khung giờ cũ (khoản 2 Điều 5 Thông tư 60/2025/TT-BCT).
Kết luận trước: ở đâu chúng tôi coi là bắt buộc, ở đâu không cần
Chúng tôi chia điểm dừng chân thành bốn hạng: Complex, A, B và C. Hạng C là điểm liên kết, chủ yếu sạc AC.
| Hạng điểm | Pin lưu trữ và điện mặt trời | Lý do chính |
|---|---|---|
| Complex | Bắt buộc trong mô hình | Nhiều trụ sạc nhanh DC chạy cùng lúc, tải đỉnh lớn, mái che rộng. |
| A | Bắt buộc trong mô hình | Sạc nhanh DC dọc quốc lộ, cao tốc; tải buổi tối rơi vào giờ cao điểm. Công suất đấu nối có thể là giới hạn. |
| B | Nên có, tuỳ tải | Theo lượng sạc DC và năng lực lưới. Có thể làm điện mặt trời trước, chừa chỗ cho pin. |
| C (điểm liên kết) | Thường không cần | Sạc AC công suất nhỏ, lưới hạ áp sẵn có thường đủ. |
Tên hạng chưa đủ để quyết định. Tại từng điểm, chúng tôi kiểm ba điều kiện đo được:
- Cắt đỉnh. Công suất sạc nhanh đồng thời dự kiến vượt công suất được phép tại điểm đấu nối, và nâng trạm biến áp tốn kém hoặc lâu hơn lắp pin.
- Dự phòng. Điểm dừng phải giữ tải thiết yếu khi lưới mất điện. Dung lượng cần bằng công suất tải thiết yếu nhân số giờ cần giữ.
- Dời giờ. Mỗi kWh dung lượng xả mỗi tối tạo khoảng 719.500 đồng chênh lệch mỗi năm ở cấp hạ áp, 609.400 đồng ở cấp trên 1 kV (cách tính ở ví dụ dưới). Lấy đơn giá trọn gói của hệ pin trên mỗi kWh chia cho con số này, ta có số năm hoàn vốn giản đơn, chưa tính chi phí vốn, suy giảm và bảo trì.
Ở hạng Complex và A, định hướng của chúng tôi là điểm dừng giữ được tải thiết yếu khi lưới mất điện, nên điều kiện thứ hai luôn có. Điều kiện thứ nhất được kiểm khi khảo sát lưới. Điều kiện thứ ba quyết định pin lớn đến đâu. Ở hạng B, pin vào phương án khi điều kiện thứ nhất hoặc thứ ba đủ mạnh.
Có điểm hạng Complex hoặc A không đặt được pin an toàn. Khi đó, định hướng của chúng tôi là tính lại công suất sạc nhanh theo công suất lưới cho phép, có quản lý phụ tải. Tải thiết yếu dùng nguồn dự phòng khác. Không đặt pin ở vị trí không an toàn chỉ để giữ tiêu chí.
Chính sách mới thay đổi bài toán ra sao
Bảng dưới chỉ gồm văn bản chúng tôi đã đối chiếu nguồn.
| Văn bản | Hiệu lực | Ý nghĩa với trạm sạc |
|---|---|---|
| Quyết định 14/2025/QĐ-TTg (29/05/2025), cơ cấu biểu giá bán lẻ điện | Phần giá sạc từ 01/11/2026 | Lần đầu có nhóm giá riêng cho sạc xe điện, tính theo tỷ lệ so với giá bình quân. Tỷ lệ áp dụng 3 năm kể từ 01/11/2026. |
| Thông tư 60/2025/TT-BCT (02/12/2025), thực hiện giá bán điện | 02/12/2025; phần giá sạc và khung giờ từ 01/11/2026 | Trạm sạc kinh doanh phải lắp công tơ riêng để được áp giá sạc xe điện (khoản 1 Điều 10). Giá này chỉ có ba mức theo khung giờ. |
| Quyết định 963/QĐ-BCT (22/04/2026), khung giờ hệ thống điện | 22/04/2026; áp vào hoá đơn từ 01/11/2026, công tơ được cài lại trong 90 ngày | Cao điểm 17h30–22h30, thứ Hai đến thứ Bảy. Thấp điểm 0h–6h. Chủ nhật không có cao điểm. |
| Quyết định 2892/QĐ-BCT (31/10/2026), giá bán lẻ điện | 01/11/2026 | Giá sạc xe điện tính trên giá bình quân 2.159,9037 đồng/kWh. Theo báo chí, mức này giảm 2%, do EVN quyết định tại Quyết định 1305/QĐ-EVN ngày 30/10/2026. Theo Thông báo 557/TB-VPCP, mức giảm áp dụng đến hết 31/03/2027. |
| Nghị định 58/2025/NĐ-CP (03/03/2025), sửa bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP (26/06/2026), điện năng lượng tái tạo | 03/03/2025; phần sửa từ 26/06/2026 | Nếu công trình thuộc diện mái nhà: tự sản, tự tiêu đấu nối hạ áp chỉ cần thông báo; điện dư bán tối đa 50%. Khuyến khích lắp lưu trữ. |
| QCVN 43:2024/BGTVT, trạm dừng nghỉ (Thông tư 56/2024/TT-BGTVT) | 01/01/2025; trạm công bố trước đó phải hoàn thiện hệ thống sạc trước 01/01/2027 (mục 5.1) | Khu vực sạc điện là hạng mục công trình tối thiểu. Hệ thống điện phải phục vụ an toàn, liên tục, ổn định. |
| QCVN 32:2026/BCT, trụ sạc, trạm sạc xe điện (Thông tư 61/2026/TT-BCT, 29/09/2026) | 01/07/2027, chưa có hiệu lực | Áp dụng cả trạm sạc ở trạm dừng nghỉ. Công suất nạp pin lưu trữ (nếu có) tính vào công suất cấp điện (mục 3.5.1); thiết bị cấp điện cho pin lưu trữ không thuộc phạm vi quy chuẩn (mục 1.1.5.2). |
Phía cầu cũng đã khác. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA, Global EV Outlook 2026), năm 2025 xe điện chiếm gần 40% doanh số ô tô mới tại Việt Nam. IEA dự báo tỷ lệ này có thể vượt 80% vào năm 2035, hoặc gần 75% theo kịch bản chính sách hiện hành. Đây là dự báo, không phải cam kết.
Giờ cao điểm của lưới trùng giờ cao điểm của người sạc
Bảng dưới là giá bán lẻ điện cho sạc xe điện do Bộ Công Thương quy định. Đây không phải giá sạc của chúng tôi.
| Cấp điện áp | Thấp điểm (0h–6h) | Bình thường | Cao điểm (17h30–22h30, thứ Hai–thứ Bảy) |
|---|---|---|---|
| Đến 1 kV (hạ áp) | 1.620 | 2.700 | 4.212 |
| Trên 1 kV | 1.534 | 2.549 | 3.758 |
Đơn vị: đồng/kWh, chưa VAT, tại tháng 11/2026. Nguồn: Quyết định 2892/QĐ-BCT, qua báo Sài Gòn Giải Phóng, Tiền Phong và Cổng phổ biến pháp luật TP Cần Thơ; khớp với tỷ lệ tại phụ lục Quyết định 14/2025/QĐ-TTg.
Ở cấp hạ áp, giá cao điểm gấp 2,6 lần giá thấp điểm; ở cấp trên 1 kV, khoảng 2,45 lần. Mỗi kWh dời từ cao điểm sang thấp điểm chênh khoảng 2.600 đồng (hạ áp) hoặc 2.200 đồng (trên 1 kV), chưa tính hao hụt.
Khung 17h30–22h30 trùng giờ ăn tối, lúc người dừng ăn có thể cắm sạc. Chúng tôi chưa có số liệu đo lượt sạc theo giờ tại Việt Nam để công bố, nên tính theo kịch bản.
Điện mặt trời mạnh nhất vào buổi trưa, tức giờ bình thường. Mặt trời lặn quanh đầu khung cao điểm. Vì vậy một mình điện mặt trời không cắt được tiền điện giờ cao điểm. Pin là thứ dời điện từ giờ thấp điểm sang buổi tối.
Giá còn đổi. Mức giảm 2% chỉ áp dụng đến hết 31/03/2027. Tỷ lệ giá sạc so với giá bình quân áp dụng 3 năm kể từ 01/11/2026, và được phép điều chỉnh ±2% (khoản 3 Điều 2 Quyết định 14/2025/QĐ-TTg). EVN đề xuất điều chỉnh khung giờ trước 15/12 hằng năm. Bộ số liệu ATB 2025 (NREL, Mỹ) giả định pin dùng khoảng 15 năm, dài hơn các kỳ này nhiều. Vì vậy chúng tôi tính khoản chênh theo tỷ lệ với giá bình quân: ở cấp hạ áp, mỗi kWh dời giờ sau hao hụt chênh khoảng 107% giá bình quân. Chúng tôi thử thêm kịch bản khung cao điểm dịch chuyển, hoặc chênh lệch hẹp lại sau năm thứ ba.
Ví dụ tính tay: dời phần sạc buổi tối sang pin
Ví dụ dưới dùng giả định, không phải số liệu của điểm nào của chúng tôi. Chủ mặt bằng có thể thay số của mình vào.
Giả định
- 2 trụ sạc nhanh DC 160 kW, mua điện ở cấp đến 1 kV.
- Sạc 600 kWh/ngày; 30% rơi vào giờ cao điểm, tức 180 kWh.
- Pin đặt sau công tơ sạc xe điện, chỉ cấp cho trụ sạc; xả 180 kWh mỗi tối, nạp lại 0h–6h.
- Hiệu suất khứ hồi 85%, theo giả định của ATB 2025.
- 312 ngày có giờ cao điểm mỗi năm: 52 tuần nhân 6 ngày.
600 kWh/ngày là kịch bản đông khách, không phải mức trung bình. Với 2 trụ 160 kW, đó là khoảng 22% thời gian có xe cắm, nếu công suất thực cấp bằng khoảng 35% công suất danh định như số liệu của Đức do IEA dẫn. Ở Đức, tính chung mọi loại điểm sạc công cộng, thời gian sử dụng trung bình khoảng 8%. Nếu sạc chia đều theo giờ, phần rơi vào cao điểm khoảng 21%; chúng tôi giả định 30% vì cao điểm trùng giờ ăn tối.
Từng bước
- Không có pin. 180 × 4.212 = 758.160 đồng/ngày.
- Có pin. Cần nạp 180 ÷ 0,85 ≈ 211,76 kWh giờ thấp điểm: 211,76 × 1.620 ≈ 343.051 đồng/ngày.
- Chênh lệch. 758.160 − 343.051 ≈ 415.100 đồng/ngày; nhân 312 ngày, khoảng 129,5 triệu đồng/năm, chưa VAT.
- Mỗi kWh dời giờ. 4.212 − (1.620 ÷ 0,85) ≈ 2.306 đồng; nhân 312 ngày, khoảng 719.500 đồng/năm cho mỗi kWh dung lượng.
- Cấp trên 1 kV. 3.758 − (1.534 ÷ 0,85) ≈ 1.953 đồng/kWh, tức khoảng 609.400 đồng/năm cho mỗi kWh dung lượng; với 180 kWh/ngày, khoảng 109,7 triệu đồng/năm.
Độ nhạy theo tỷ lệ sạc rơi vào cao điểm (giả định, cấp hạ áp):
| Tỷ lệ rơi vào cao điểm | kWh dời giờ mỗi ngày | Chênh lệch mỗi năm |
|---|---|---|
| Khoảng 21% (sạc chia đều theo giờ) | 125 | Khoảng 89,9 triệu đồng |
| 30% (kịch bản gốc) | 180 | Khoảng 129,5 triệu đồng |
| 40% | 240 | Khoảng 172,7 triệu đồng |
Các con số chưa trừ chi phí đầu tư, thay thế, bảo trì pin và chi phí vốn. Chúng chưa tính suy giảm dung lượng, điện tự dùng của pin cho làm mát và chế độ chờ, và phần dung lượng chừa cho dự phòng. Chúng cũng chưa tính những tối pin xả ít hơn giả định, Chủ nhật, biểu giá sau 31/03/2027, và tiền công suất.
Vế còn lại là chi phí hệ pin. Theo khảo sát của BloombergNEF, giá trung bình toàn cầu của hệ lưu trữ trọn gói năm 2025 là 117 USD/kWh, giảm 31% so với năm 2024. Chúng tôi chưa có nguồn công khai cho đơn giá hệ nhỏ đặt tại trạm sạc ở Việt Nam, và không công bố số liệu tài chính của từng điểm. Vì vậy ví dụ dừng ở vế tiền điện.
Phần điện mặt trời
Đây là ví dụ riêng: mái che 100 kWp phủ cả bãi đỗ tại TP.HCM, không chỉ hai chỗ sạc ở trên. Theo Global Solar Atlas (Ngân hàng Thế giới, Solargis), sản lượng riêng ở TP.HCM khoảng 1.422 kWh/kWp/năm với góc nghiêng tối ưu, tức khoảng 142.200 kWh/năm, gần 390 kWh/ngày. Mái che bãi sạc nghiêng thấp, có bóng che và bụi, nên thực tế thấp hơn.
Mỗi kWh điện mặt trời có giá trị khác nhau, tuỳ nơi nó đi:
- Dùng ngay cho trụ sạc vào giờ bình thường: thay cho 2.700 đồng mua từ lưới (hạ áp).
- Nạp vào pin: pin vốn nạp được từ lưới lúc 0h–6h với giá 1.620 đồng, nên mỗi kWh điện mặt trời nạp vào pin chỉ thay cho 1.620 đồng.
- Bán phần dư, nếu được bán: theo giá điện năng thị trường bình quân năm trước, có mức trần. Chúng tôi chưa thấy con số chính thức áp dụng cho năm 2026.
Vì vậy, định hướng vận hành của chúng tôi là dùng điện mặt trời ngay khi trụ có tải buổi trưa, còn pin nạp từ lưới giờ thấp điểm. Điện mặt trời chỉ nạp vào pin khi sản lượng vượt tải buổi trưa, hoặc khi lưới mất điện kéo dài. Lúc đó, mái điện mặt trời là nguồn duy nhất nạp lại pin cho tải thiết yếu. Đó là lý do hai cấu phần đi cùng nhau ở hạng Complex và A.
Bốn luận cứ và một khả năng
1. Giá điện theo khung giờ
Giá bán lẻ điện cho sạc xe điện chỉ có ba mức theo khung giờ (phụ lục Quyết định 14/2025/QĐ-TTg, mục 3.2). Trạm sạc kinh doanh phải lắp công tơ riêng để được áp giá này (khoản 1 Điều 10 Thông tư 60/2025/TT-BCT). Vì vậy trạm sạc trả tiền điện theo khung giờ, và phần sạc buổi tối là phần đắt nhất. Pin là một cách trực tiếp để dời phần đó. Cách khác là đặt giá sạc buổi tối cao hơn. Cách này không tốn pin, nhưng người lái xe đường dài dừng ăn tối thường không chọn được giờ sạc.
2. Năng lực lưới và trạm biến áp
Sạc nhanh cần công suất lớn trong thời gian ngắn. Nâng công suất đấu nối và trạm biến áp tốn thời gian, chi phí, và không phải nơi nào lưới cũng cho phép. QCVN 32:2026/BCT, có hiệu lực từ 01/07/2027, yêu cầu trạm có biện pháp để tổng công suất không vượt mức được phép tại điểm đấu nối (mục 3.5.5). Cách thứ nhất là hạ công suất trụ khi nhiều xe cắm cùng lúc; người sạc chờ lâu hơn. Cách thứ hai là lưới cấp phần nền, pin cấp phần đỉnh. Quy chuẩn không bắt buộc cách nào.
QCVN 43:2024/BGTVT yêu cầu hệ thống điện của trạm dừng nghỉ phục vụ an toàn, liên tục, ổn định (mục 2.1.4), nhưng không chỉ định giải pháp. Ở điểm sạc nhanh, chúng tôi chọn pin làm một phần lời giải cho chữ «liên tục». Quy chuẩn này cũng quy định tối thiểu 10% tổng vị trí đỗ có thể bố trí xe vào sạc; số trụ lắp theo nhu cầu và từng giai đoạn đầu tư. Xem thêm bài vì sao phải chuẩn hoá điểm dừng chân toàn quốc.
3. Điện mặt trời trên mái che khu sạc
Khu sạc cần mái che, và mái che là chỗ sẵn có để lắp tấm pin mặt trời. Nghị định 58/2025/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP, cho phép điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu đấu nối lưới, và khuyến khích lắp lưu trữ (khoản 2 Điều 11).
Thủ tục tuỳ cấp đấu nối. Hạ áp: gửi Thông báo trực tuyến tới Ủy ban nhân dân cấp xã, ít nhất 10 ngày làm việc trước khi lắp. Trung áp trở lên, không bán điện dư: gửi Thông báo tới Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, và lắp thiết bị bật tắt phát ngược (Zero-Export), bật theo lệnh của cấp điều độ. Trung áp trở lên, có bán điện dư: phải có Giấy chứng nhận đăng ký phát triển do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp trước khi lắp. Bỏ qua thủ tục bị xử phạt theo Điều 7 Nghị định 133/2026/NĐ-CP.
Một điểm chưa rõ. Nghị định định nghĩa điện mặt trời mái nhà là tấm pin lắp trên mái công trình «là nhà hoặc có kết cấu dạng nhà». Văn bản không nói rõ mái che khu sạc có thuộc diện này không. Định hướng của chúng tôi là xin ý kiến cơ quan quản lý theo từng dự án, không tự suy diễn.
Phối cảnh CD Restop Suối Tiên, điểm hạng A, có trạm sạc nhanh DC dưới mái che lắp điện mặt trời. Bài toán này đang được đưa vào nghiên cứu khả thi. Dự án đang quy hoạch, chưa lắp trụ sạc.
Ai làm phần năng lượng. Trong Dự án Scharge, phần điện mặt trời và pin lưu trữ thuộc Coro Energy, đối tác liên doanh hiện hữu của DTH Holdings, tham gia theo phạm vi từng dự án. Hệ này kết nối với nền tảng quản trị năng lượng và vận hành do DTH Holdings phát triển.
4. An sinh: điểm dừng không tắt đèn khi lưới mất điện
Khi lưới mất điện, điểm dừng không có nguồn tại chỗ sẽ tắt đèn bãi xe, máy bơm, camera. Pin lưu trữ, nếu được thiết kế cho chế độ tách lưới từ đầu, giữ được các tải đó trong một khoảng thời gian. IEA dẫn một mô hình cùng hướng, ở quy mô lớn hơn nhiều. Đó là một trạm sạc xe tải hạng nặng tại Trung Quốc, vận hành từ tháng 08/2025, có điện mặt trời trên mái che và lưới điện siêu nhỏ tách được khỏi lưới chính.
Một pin không làm cùng lúc mọi việc. Nếu pin xả hết trong giờ cao điểm, đến 22h30 pin gần cạn. Đến 2 giờ sáng, theo giả định của ví dụ, pin mới nạp lại khoảng một phần ba. Vì vậy định hướng của chúng tôi là chia dung lượng làm hai phần. Phần dời giờ xả mỗi tối. Phần dự phòng không xả trong giờ cao điểm, và bằng công suất tải thiết yếu nhân số giờ cần giữ. Phần này không tạo ra khoản chênh giá nào. Nó là chi phí của chữ «an sinh».
Điện mua theo giá sạc xe điện chỉ dùng cho trụ sạc (khoản 1 Điều 10 Thông tư 60/2025/TT-BCT). Đèn, bơm, camera và quầy trực đi qua công tơ khác, theo giá kinh doanh. Định hướng của chúng tôi là thiết kế đấu nối và đo đếm của pin để tách rõ hai phần này.
Máy phát dự phòng cũng giữ được các tải này. Ở điểm sạc nhanh, chúng tôi chọn pin vì cùng một hệ còn dời giờ, cắt đỉnh, và không cần trữ nhiên liệu tại chỗ. Ở điểm không đặt được pin an toàn, máy phát vẫn là phương án dự phòng. Khi mất điện, thứ tự ưu tiên chúng tôi định hướng là ánh sáng, nước, an ninh, quầy trực, rồi mới đến sạc xe ở mức giới hạn.
Khả năng: giá điện hai thành phần
Quyết định 14/2025/QĐ-TTg đã có căn cứ cho giá bán lẻ điện nhiều thành phần (khoản 6 Điều 3). Văn bản 7646/BCT-ĐL ngày 06/10/2025 của Bộ Công Thương cho EVN thử nghiệm giá hai thành phần, gồm giá công suất và giá điện năng, với khách hàng sản xuất dùng bình quân từ 200.000 kWh/tháng. Theo EVN miền Nam, đợt thử nghiệm từ kỳ hoá đơn tháng 10/2025 chỉ tính trên giấy, khách hàng không thanh toán theo giá này. Một dự thảo lộ trình năm 2025 nêu giai đoạn thanh toán thật với khách hàng được chọn từ 07/2026 và mở rộng từ 08/2027. Chúng tôi chưa thấy văn bản phê duyệt lộ trình này, và chưa thấy kế hoạch áp cho trạm sạc.
Nếu tiền công suất được tính theo đỉnh, mỗi kW đỉnh mà pin cắt được sẽ có giá. Định hướng thiết kế của chúng tôi là sẵn sàng cho khả năng đó, nhưng không cộng khoản lợi này vào phương án khi chưa có văn bản. Điểm trong ví dụ dùng khoảng 18.000 kWh/tháng, chưa bằng một phần mười ngưỡng thử nghiệm.
Khi nào không nên lắp
Danh sách dưới quyết định có lắp hay không ở hạng B và điểm liên kết hạng C. Ở hạng Complex và A, nó quyết định lắp bao nhiêu và lúc nào. Phần dự phòng cho tải thiết yếu vẫn giữ. Phần dời giờ có thể nhỏ lại, hoặc lùi sang giai đoạn sau, chừa sẵn chỗ và đường cáp.
- Lượng sạc buổi tối thấp. Khoản chênh giá tỷ lệ thuận với số kWh dời giờ. Vỏ tủ, bộ chuyển đổi, phòng cháy chữa cháy, khảo sát và thủ tục thì không giảm tương ứng. Với 30 kWh buổi tối, chênh lệch chỉ khoảng 21,6 triệu đồng/năm, khó thu hồi phần chi phí cố định. Nếu lượng sạc thực tế thấp hơn dự báo, dung lượng dư không tạo ra đồng nào.
- Chỉ sạc AC. Điểm liên kết hạng C sạc AC công suất nhỏ. Tải thường không chạm ngưỡng lưới, và chênh giá cao điểm thường không đủ bù chi phí pin.
- Lưới tại chỗ còn dư công suất. Nếu trạm biến áp hiện có đủ cho tải đỉnh, lý do cắt đỉnh yếu đi.
- Mái không phù hợp. Mái bị che bóng, kết cấu không chịu thêm tải, diện tích nhỏ, hoặc chưa rõ có thuộc diện điện mặt trời mái nhà không.
- Chưa đủ điều kiện phòng cháy chữa cháy cho pin. Không có vị trí đặt pin tách khỏi khu đông người, không có lối cho xe chữa cháy, hoặc chỉ đặt được trong không gian kín. Định hướng của chúng tôi là không lắp pin ở những vị trí đó.
- Thời hạn sử dụng mặt bằng ngắn. Pin được tính dùng khoảng 15 năm theo ATB 2025. Nếu thời hạn mặt bằng ngắn hơn nhiều, cần tính phương án di dời, hoặc không lắp.
Nếu điểm của bạn chỉ sạc AC, hoặc rất ít kWh rơi vào buổi tối, có thể dừng ở đây. Bài Sạc nhanh hay sạc đủ? Đọc bảng công suất giúp chọn loại trụ trước. Nếu chưa chắc nên tự đầu tư hay hợp tác, xem Ba cách bước vào hạ tầng sạc.
Rủi ro và cách chúng tôi kiểm soát
Phòng cháy chữa cháy cho pin. Đến ngày viết bài, chúng tôi chưa tìm thấy quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phòng cháy chữa cháy dành riêng cho hệ pin lưu trữ. Nghị định 58/2025/NĐ-CP yêu cầu bảo đảm phòng cháy chữa cháy khi lắp hệ thống lưu trữ (điểm h khoản 2 Điều 37). TCVN 14499:2025, tương đương IEC 62933, có các phần về an toàn nhưng là tiêu chuẩn tự nguyện. Định hướng của chúng tôi là lấy TCVN 14499 làm tham chiếu thiết kế. Pin đặt ngoài trời, tách khỏi khu ăn uống, nghỉ ngơi. Hệ pin vào hồ sơ phòng cháy chữa cháy của dự án ngay từ thiết kế.
Suy giảm pin. Pin mất dần dung lượng theo thời gian. Chúng tôi không nêu số chu kỳ cụ thể, vì chưa có nguồn độc lập ngoài số của nhà sản xuất.
Chưa thấy cơ chế trả tiền cho lưu trữ phía khách hàng. Điều 4 Nghị định 58/2025/NĐ-CP ưu tiên huy động giờ cao điểm cho dự án có lưu trữ, nhưng loại trừ nguồn tự sản xuất, tự tiêu thụ. Luật Điện lực số 61/2024/QH15 (đã sửa đổi, bổ sung) có nói đến hỗ trợ tài chính cho điện mặt trời mái nhà và lưu trữ (khoản 2 Điều 22). Luật giao Thủ tướng và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành chính sách này, nhưng chỉ cho hộ gia đình. Vì vậy chúng tôi chỉ tính lợi ích đã có văn bản: chênh giá theo giờ và điện mặt trời tự dùng.
Biểu giá và quy chuẩn còn thay đổi. Chúng tôi tính phương án theo nhiều kịch bản giá, và định hướng thiết kế điểm mới theo QCVN 32:2026/BCT ngay từ bây giờ.
Câu hỏi thường gặp
Bài trước nói không bắt buộc, bài này nói bắt buộc. Cái nào đúng?
Cả hai, cho hai phạm vi khác nhau. Bài Lắp trụ sạc Scharge cần gì trả lời câu hỏi chung: không phải điểm nào cũng phải lắp, và văn bản hiện hành không bắt buộc. Bài này chỉ nói về sạc nhanh DC ở điểm hạng Complex và A. Ở đó, pin và điện mặt trời là tiêu chí trong mô hình đầu tư của chúng tôi.
Quy hoạch điện có bắt buộc trạm sạc phải có pin lưu trữ không?
Không, tính đến ngày viết bài. Quyết định 768/QĐ-TTg ngày 15/04/2025 điều chỉnh Quy hoạch điện VIII yêu cầu pin lưu trữ tối thiểu 10% công suất, tích 2 giờ, nhưng chỉ cho điện mặt trời tập trung. Quy hoạch này đang được điều chỉnh tiếp; chúng tôi sẽ cập nhật nếu yêu cầu thay đổi.
Có bán được điện mặt trời dư lên lưới không?
Có thể, nếu mái che khu sạc được xác định thuộc diện điện mặt trời mái nhà; đây là điểm cần xin ý kiến cơ quan quản lý theo từng dự án. Khi đó, điện dư được bán theo thoả thuận nhưng không quá 50% sản lượng. Đến hết 31/12/2030 có thể thoả thuận cao hơn nếu lưới khu vực tiếp nhận được. Nếu lắp trên công trình sử dụng đất kết hợp đa mục đích thì chỉ được bán tối đa 10%. Bên bán phải có giấy phép hoạt động điện lực, trừ trường hợp được miễn. Giá mua là giá điện năng thị trường bình quân năm trước liền kề, có mức trần.
Điều người đi đường nhận được
Hai giờ sáng, trên một đoạn quốc lộ vắng, lưới mất điện. Ở điểm dừng có pin lưu trữ được thiết kế để chạy tách lưới, đèn bãi xe vẫn sáng trong thời gian pin cho phép. Nhà vệ sinh vẫn có đèn và nước. Camera vẫn ghi. Người trực vẫn ngồi ở quầy. Người lái xe đường dài vẫn có một chỗ an toàn để dừng. Đó là điều chúng tôi định hướng cho các điểm hạng Complex và A. Đó cũng là lý do chúng tôi chừa riêng phần dung lượng dự phòng, và coi pin lưu trữ là cấu phần bắt buộc ở đó.
Đọc thêm: Một điểm sạc tốt trông như thế nào và ghi chép khảo sát cao tốc TP.HCM – Đà Lạt.
Nếu bạn có mặt bằng ven quốc lộ, cao tốc và muốn tính bài toán này cho điểm của mình, hãy gửi thông tin về hi@cdrestop.com hoặc gọi 0981 107 900. Chúng tôi tính theo dữ liệu của chính điểm đó, không theo con số chung.
Xem quy trình triển khai trạm sạc tại trang hợp tác của Scharge.